Motivatie & Gedrag
De laatste rechte lijn voor de jonge duiven
02-08-2026
81
Het vliegseizoen voor de jonkies is inmiddels al flink gevorderd en de mooiste finalevluchten komen akelig dichtbij. Hoewel er in het land opnieuw flinke verliezen zijn genoteerd, slagen tal van liefhebbers erin om nagenoeg al hun duiven te behouden. Hun geheim? Een optimale balans tussen gerichte training en doordachte voeding, ondersteund door een messcherpe blik op de gezondheid.
Valkuilen in de verzorging
Wie de verhalen hoort over wat er zoal aan jonge duiven wordt verstrekt, krabt zich al snel achter de oren. Zelfs op de kortere trajecten worden complete apotheken opengetrokken om allerlei supplementen en medicijnen toe te dienen. Dit legt een enorme druk op de kleine organen en de lever van de duif. Bovendien vrezen menigeen dat hun dieren tekortkomen, met als gevolg dat er véél te rijk en te eiwitrijk wordt gevoerd. Dit veroorzaakt op zijn beurt ammoniakvorming, wat zich direct verraadt door een blauwgekleurd borstvlees. Dezelfde kwalijke gevolgen treden op wanneer hokken overbevolkt raken en er simpelweg te weinig zuurstof voorhanden is.
Voedingsfouten en training
Wanneer de jonkies op woensdag en donderdag de pan uitswingen tijdens de training, regeert vaak de blijdschap. Toch schuilt hier een gevaar: de kans is groot dat ze daarna slecht gaan eten, terugvallen in conditie en op de inkorfdag al ver over hun top heen zijn. Het resultaat laat zich raden: te late constatering, extreme vermoeidheid en scherpe duiven na een loodzware vlucht. Dit soort situaties vloeit voort uit pure voedingsfouten. Het ligt immers niet aan de capaciteiten van de duif, maar aan de ongerustheid van de liefhebber die uit angst te gretig grijpt naar extra voer en bijproducten.
Aanpak voor vluchten tot 450 kilometer
Voor de kortere vluchten is het raadzaam om de toevoegingen tot een minimum te beperken. Enige heelaarde (gebakken leem) en veenconcentraat volstaan om kwalstoffen te binden en af te voeren; dit zijn immers mineralen en geen reguliere voedingsmiddelen.
Duiven die dagelijks worden afgericht en op pad gaan, vragen om een intensiever menu. Hier mag meer goed bruikbaar eiwit en vet in verwerkt worden. Denk aan een verhouding van 1 deel zuivering, 4 delen vliegvoer en 3 delen energievoer, wat uitkomt op ongeveer 10% vet. Dit menu kan de hele week door worden aangeboden. Door het lagere koolhydraatgehalte oogt de training rond het hok wellicht wat minder intensief, maar daar staat tegenover dat de duiven door het vele wegbrengen aanzienlijk meer gaan eten.
Blijven de jongen rond het hok opvallend lamlendig trainen? Dan hebben ze wellicht al verkering en ligt er een nestje met eitjes in de maak. De remedie is simpel: verwijder de eitjes en huisvest de jonge doffers en duivinnen apart (het zogenaamde deurspel), waarbij beide seksen enkel op de inkorfdag kort bijeen worden gelaten. De trainingslust keert zo snel terug. Om de training rond het hok extra te stimuleren, kan het koolhydraatgehalte worden opgeschroefd naar bijvoorbeeld 2 delen zuivering, 2 delen vliegvoer en 1 deel vetrijke energiemengeling.
Een modern voersysteem
De tijden dat vliegmengelingen bestonden uit dertig procent of meer peulvruchten behoren gelukkig tot het verleden. Het rigoureus schakelen van licht naar zwaar voer is overbodig en belast de spijsvertering onnodig vaak net de druppel die de emmer doet overlopen als er al lichte darmproblemen spelen.
Hanteer liever een logisch opgebouwd systeem:
Waarom duiken elementen als zuivering, gerst en paddy telkens op in het menu? Gerst is uitstekend verteerbaar en houdt de darmperistaltiek bij jonge duiven optimaal op gang, wat het risico op darmkwaaltjes aanzienlijk verkleint. Daarnaast hebben duiven na een krachtinspanning direct eiwitten nodig voor het herstel en de opbouw van hun spieren. Vier dagen achtereen uitsluitend zuivering of dieetvoer geven is na een zware vlucht uit den boze. Voelen de dieren slap aan, dan ontbreekt het aan voldoende eiwitten of zijn parasieten spelbreker.
Kleine bijsturingen
Is een vlucht erg gemakkelijk of kort van aard? Rem de duiven dan wat af in de eerste weekhelft door extra gerst of zuivering toe te voegen. Worden de uitdagingen groter, geef dan aan het einde van de week gerust wat pinda's of snoepzaad. Blijf nuchter nadenken: blind varen op een papieren schema werkt minder goed dan varen op wat de eigen waarneming op het hok vertelt.
Omgaan met warmte en zware vluchten
Hoge temperaturen en drukkend weer putten de duiven uit en maken ze enorm dorst loos of juist wanhopig dorstig. Door het voer vetrijker te maken bijvoorbeeld met pinda's of energievoer breng je vocht in het lichaam tijdens de spijsvertering. Vetten bestaan immers uit koolstof-, waterstof- en zuurstofverbindingen; na verbranding blijft enkel waterstof over. Een vetrijk rantselement fungeert zo als extra koelwater in de 'radiator' van de duif.
De laatste NPO-klassiekers voor jonge duiven zijn meestal twee nachten in de mand. En dus wat extra aandacht is vereist.
Valkuilen in de verzorging
Wie de verhalen hoort over wat er zoal aan jonge duiven wordt verstrekt, krabt zich al snel achter de oren. Zelfs op de kortere trajecten worden complete apotheken opengetrokken om allerlei supplementen en medicijnen toe te dienen. Dit legt een enorme druk op de kleine organen en de lever van de duif. Bovendien vrezen menigeen dat hun dieren tekortkomen, met als gevolg dat er véél te rijk en te eiwitrijk wordt gevoerd. Dit veroorzaakt op zijn beurt ammoniakvorming, wat zich direct verraadt door een blauwgekleurd borstvlees. Dezelfde kwalijke gevolgen treden op wanneer hokken overbevolkt raken en er simpelweg te weinig zuurstof voorhanden is.
Voedingsfouten en training
Wanneer de jonkies op woensdag en donderdag de pan uitswingen tijdens de training, regeert vaak de blijdschap. Toch schuilt hier een gevaar: de kans is groot dat ze daarna slecht gaan eten, terugvallen in conditie en op de inkorfdag al ver over hun top heen zijn. Het resultaat laat zich raden: te late constatering, extreme vermoeidheid en scherpe duiven na een loodzware vlucht. Dit soort situaties vloeit voort uit pure voedingsfouten. Het ligt immers niet aan de capaciteiten van de duif, maar aan de ongerustheid van de liefhebber die uit angst te gretig grijpt naar extra voer en bijproducten.
Aanpak voor vluchten tot 450 kilometer
Voor de kortere vluchten is het raadzaam om de toevoegingen tot een minimum te beperken. Enige heelaarde (gebakken leem) en veenconcentraat volstaan om kwalstoffen te binden en af te voeren; dit zijn immers mineralen en geen reguliere voedingsmiddelen.
- Voederstrategie: Houd het voer in de eerste helft van de week beheerst. Voer ‘s avonds tot grofweg één op de tien duiven is weggelopen van de drinkbak.
- Mengverhouding: Wie geen specifieke vliegmengeling bezit, kan zelf een uitstekende basis creëren. Neem bijvoorbeeld 1 deel zuivering, 2 delen vliegvoer en 1 deel energierijk voer (zoals Energy voer). Met gemiddelde vetpercentages van respectievelijk 4%, 7,5% en 13% levert dit een mengsel op met een vetgehalte van zo'n 8%.
- Vliegduur: Hiermee kan een duif ruim vijf uur vliegen, plus een uur op basis van koolhydraten. Dit dekt de lading voor vluchten tot 450 kilometer.
Duiven die dagelijks worden afgericht en op pad gaan, vragen om een intensiever menu. Hier mag meer goed bruikbaar eiwit en vet in verwerkt worden. Denk aan een verhouding van 1 deel zuivering, 4 delen vliegvoer en 3 delen energievoer, wat uitkomt op ongeveer 10% vet. Dit menu kan de hele week door worden aangeboden. Door het lagere koolhydraatgehalte oogt de training rond het hok wellicht wat minder intensief, maar daar staat tegenover dat de duiven door het vele wegbrengen aanzienlijk meer gaan eten.
Blijven de jongen rond het hok opvallend lamlendig trainen? Dan hebben ze wellicht al verkering en ligt er een nestje met eitjes in de maak. De remedie is simpel: verwijder de eitjes en huisvest de jonge doffers en duivinnen apart (het zogenaamde deurspel), waarbij beide seksen enkel op de inkorfdag kort bijeen worden gelaten. De trainingslust keert zo snel terug. Om de training rond het hok extra te stimuleren, kan het koolhydraatgehalte worden opgeschroefd naar bijvoorbeeld 2 delen zuivering, 2 delen vliegvoer en 1 deel vetrijke energiemengeling.
Een modern voersysteem
De tijden dat vliegmengelingen bestonden uit dertig procent of meer peulvruchten behoren gelukkig tot het verleden. Het rigoureus schakelen van licht naar zwaar voer is overbodig en belast de spijsvertering onnodig vaak net de druppel die de emmer doet overlopen als er al lichte darmproblemen spelen.
Hanteer liever een logisch opgebouwd systeem:
- Start direct na thuiskomst gedurende twee dagen met een zuiveringachtige mengeling (of een 50/50 mix van zuivering en energievoer).
- Schakel over naar een halve zuivering en half vliegvoer voor de daaropvolgende één à twee dagen.
- Geef een volle dag enkel vliegvoer.
- Sluit de laatste twee dagen voor de inkorving (bij één nachts mand) af met energierijk voer.
Waarom duiken elementen als zuivering, gerst en paddy telkens op in het menu? Gerst is uitstekend verteerbaar en houdt de darmperistaltiek bij jonge duiven optimaal op gang, wat het risico op darmkwaaltjes aanzienlijk verkleint. Daarnaast hebben duiven na een krachtinspanning direct eiwitten nodig voor het herstel en de opbouw van hun spieren. Vier dagen achtereen uitsluitend zuivering of dieetvoer geven is na een zware vlucht uit den boze. Voelen de dieren slap aan, dan ontbreekt het aan voldoende eiwitten of zijn parasieten spelbreker.
Kleine bijsturingen
Is een vlucht erg gemakkelijk of kort van aard? Rem de duiven dan wat af in de eerste weekhelft door extra gerst of zuivering toe te voegen. Worden de uitdagingen groter, geef dan aan het einde van de week gerust wat pinda's of snoepzaad. Blijf nuchter nadenken: blind varen op een papieren schema werkt minder goed dan varen op wat de eigen waarneming op het hok vertelt.
Omgaan met warmte en zware vluchten
Hoge temperaturen en drukkend weer putten de duiven uit en maken ze enorm dorst loos of juist wanhopig dorstig. Door het voer vetrijker te maken bijvoorbeeld met pinda's of energievoer breng je vocht in het lichaam tijdens de spijsvertering. Vetten bestaan immers uit koolstof-, waterstof- en zuurstofverbindingen; na verbranding blijft enkel waterstof over. Een vetrijk rantselement fungeert zo als extra koelwater in de 'radiator' van de duif.
- Rijst op de inkorfdag: Verstrek op de inkorfdag gerust wat witte rijst om vocht vast te houden. Vermijd paddy of zilvervliesrijst, aangezien de aanwezige vezels (respectievelijk 10% en 6,5%) juist kostbaar vocht onttrekken om verteerd te kunnen worden. Het beste alternatief is papkokende of gebroken rijst.
- Elektrolyten: Deze mineraal- en suikerrijke zouten zijn fantastische vochtbinders. Dien ze toe in het drinkwater of over het voer in de twee dagen voorafgaand aan de inkorving, en eventueel nog op de inkorfdag zelf. Haal de drinkbak een uur na het voeren weg en vul deze met zuiver water; de suikers wekken immers dorst op, waarna de duiven de bak met gewoon water goed weten te vinden.
De laatste NPO-klassiekers voor jonge duiven zijn meestal twee nachten in de mand. En dus wat extra aandacht is vereist.
- Voedingsmaatregel: Voer de dieren op de dag voor inkorving niet overdreven vol, maar houd het regulier. Op de inkorfdag zelf moeten ze immers met smaak willen eten. Drie uur voor vertrek kan wat snoepzaad wonderen verrichten om de dorst te prikkelen, eventueel aangevuld met een beetje rijst om de vochtreserves aan te vullen.
- Gezondheidscheck: Zorg dat de luchtwegen en het geel probleemloos in orde zijn. Houd een duif tegen het oor om te luisteren naar een eventueel krassend geluid (dat duidt op onreine onderste luchtwegen).
- Een andere snelle test: breng een oogdruppel aan op het oog. Verdwijnt deze vloeistof niet binnen drie tellen uit het zicht, dan zijn de bovenste luchtwegen niet brandschoon. Controleer dit ruim op tijd zodat er nog tijdelijk kan worden ingegrepen.